تبلیغات
احادیث دینی - کلمات قصار نهج البلاغه از ۶۱ تا ۸۰
سه شنبه 8 تیر 1389

کلمات قصار نهج البلاغه از ۶۱ تا ۸۰

   نوشته شده توسط: احمد زین گنجه    

۶۱
  وَ قَالَ ع : 
اءَهْلُ الدُّنْیا کَرَکْبٍ یُسارُ بِهِمْ وَ هُمْ نِیامٌ.
  و فرمود (ع ): 
مردم دنیا چون کاروانیانى هستند که مى برندشان و آنها در خواب اند.
 ۶۲
  وَ قَالَ ع : 
فَقْدُ الْاءَحِبَّهِ غُرْبَهٌ.
  و فرمود (ع ): 
فقدان دوستان به مثابه غربت است .
۶۳
  وَ قَالَ ع : 
فَوْتُ الْحاجَهِ اءَهْوَنُ مِنْ طَلَبِها إِلى غَیْرِ اءَهْلِها.
  و فرمود (ع ): 
از دست شدن حاجت ، آسانتر است از خواستن آن از نااهلان .
 ۶۴
  وَ قَالَ ع : 
لا تَسْتَحِ مِنْ إِعْطاءِ الْقَلِیلِ، فَإِنَّ الْحِرْمانَ اءَقَلُّ مِنْهُ.
  و فرمود (ع ): 
از بخشش اندک شرمنده مباش ، زیرا نومید ساختن ، اندکتر از آن است .
۶۵
  وَ قَالَ ع : 
الْعَفافُ زِینَهُ الْفَقْرِ، وَ الشُّکْرُ زِینَهُ الْغِنَى .
  و فرمود (ع ): 
پاکدامنى ، زیور بینوایى است و سپاسگزارى ، آرایش توانگرى است .
 ۶۶
  وَ قَالَ ع : 
إِذا لَمْ یَکُنْ ما تُرِیدُ فَلا تُبَلْ کَیْفَ کُنْتَ.
  و فرمود (ع ): 
اگر آنچه مى خواستى میسرت نشد، به هر حال که هستى ، قانع باش .
۶۷
  وَ قَالَ ع : 
لا یُرَى الْجاهِلُ إِلا مُفْرِطا اءَوْ مُفَرِّطا.
  و فرمود (ع ): 
جاهل دیده نشود مگر در افراط یا تفریط.
۶۸
  وَ قَالَ ع : 
إِذا تَمَّ الْعَقْلُ نَقَصَ الْکَلامُ.
  و فرمود (ع ): 
چون عقل به کمال باشد، سخن اندک گردد.
 ۶۹
  وَ قَالَ ع : 
الدَّهْرُ یُخْلِقُ الْاءَبْدانَ، وَ یُجَدِّدُ الْآمالَ، وَ یُقَرِّبُ الْمَنِیَّهَ، وَ یُباعِدُ الْاءُمْنِیَّهَ، مَنْ ظَفِرَ بِهِ نَصِبَ، وَ مَنْ فاتَهُ تَعِبَ.
  و فرمود (ع ): 
روزگار بدنها را فرسوده سازد و آرزوها را تازه گرداند و مرگ را نزدیک و امیدها را دور کند. هر که بر آن ظفر یابد به رنج افتد و هر که از دستش ‍ بدهد، سختى کشد.
 ۷۰
  وَ قَالَ ع : 
مَنْ نَصَبَ نَفْسَهُ لِلنَّاسِ إِمَامَا فَعَلَیْهِ اءَنْ یَبْدَاءَ بِتَعْلِیمِْ نَفْسِهِ قَبْلَ تَعْلِیمِ غَیْرِهِ، وَ لْیَکُنْ تَاءْدِیبُهُ بِسِیرَتِهِ قَبْلَ تَاءْدِیبِهِ بِلِسانِهِ، وَ مُعَلِّمُ نَفْسِهِ وَ مُؤَدِّبُها اءَحَقُّ بِالْإِجْلالِ مِنْ مُعَلِّمِ النّاسِ وَ مُؤَدِّبِهِمْ.
  و فرمود (ع ): 
هر که خود را پیشواى مردم خواهد، باید که پیش از ادب کردن دیگران به ادب کردن خود پردازد و باید که ادب کردن دیگران به کردار باشد، نه به گفتار. کسى که آموزگار و ادب کننده خویش است ، سزاوارتر به تعظیم است ، از آنکه آموزگار و ادب کننده مردم است .
 ۷۱
  وَ قَالَ ع : 
نَفَسُ الْمَرْءِ خُطاهُ إِلى اءَجَلِهِ.
  و فرمود (ع ): 
نفسهاى آدمى ، گامهاى اوست به سوى مرگ .
 ۷۲
  وَ قَالَ ع : 
کُلُّ مَعْدُودٍ مُنْقَضٍ، وَ کُلُّ مُتَوَقَّعٍ آتٍ.
  و فرمود (ع ): 
هر چه شمردنى است به پایان رسد و، هر چه چشم به راه آن هستى ، فرا مى رسد.
 ۷۳
   وَ قَالَ ع : 
إِنَّ الْاءُمُورَ إِذَا اشْتَبَهَتِ اعْتُبِرَ آخِرُها بِاءَوَّلِها.
  و فرمود (ع ): 
چون کارها به هم شبیه گردند آخرشان را به اولشان قیاس کن .
 ۷۴
   ْمُؤْمِنِینَ ع وَ قالَ: فَاءَشْهَدُ لَقَدْ رَاءَیْتُهُ فِی بَعْضِ مَواقِفِهِ وَ قَدْ اءَرْخَى اللَّیْلُ سُدُولَهُ وَ هُوَ قائِمٌ فِی مِحْرابِهِ، قابِضٌ عَلى لِحْیَتِهِ، یَتَمَلْمَلُ تَمَلْمُلَ السَّلِیمِ، وَ یَبْکِی بُکاءَ الْحَزِینِ، وَ یَقُولُ: 
یا دُنْیا یا دُنْیا، إِلَیْکِ عَنِّی ، اءَبِی تَعَرَّضْتِ؟ اءَمْ إِلَیَّ تَشَوَّقْتِ؟ لا حانَ حِینُکِ، هَیْهاتَ! غُرِّی غَیْرِی ، لا حاجَهَ لِی فِیکِ، قَدْ طَلَّقْتُکِ ثَلاثا لا رَجْعَهَ فِیها، فَعَیْشُکِ قَصِیرٌ، وَ خَطَرُکِ یَسِیرٌ، وَ اءَمَلُکِ حَقِیرٌ، آهِ مِنْ قِلَّهِ الزّادِ، وَ طُولِ الطَّرِیقِ، وَ بُعْدِ السَّفَرِ، وَ عَظِیمِ الْمَوْرِدِ.
  در خبر آمده است که چون ضرار بن ضمره الضّبابى بر معاویهداخل شد، معاویه او را از امیرالمؤ منین (ع ) پرسید. ضرار گفت شهادت مى دهم که او را در جایىکه عبادت مى کرد دیدم .شب پرده برافکنده بود و او در محراب خود ایستاده بود. محاسن خود رابه دست گرفته ، چون مار گزیده به خود مى پیچید و چون اندوهگینان مى گریست و مى گفت : 
اى دنیا، اى دنیا، از من دور شو. آیا خود را به من مى نمایانى یا به من مشتاق شده اى هنگام فریبت نزدیک مباد. هیهات دیگرى را بفریب ، مرا به تو نیازى نیست . تو را سه طلاق گفته ام که دیگر در آن بازگشتى نباشد. زندگیت کوتاه است و آرزویت حقیر است . آه ، از اندک بودن راه توشه و درازى راه و دورى سفر و سختى منزلگاه .
 ۷۵
  وَ مِنْ کَلاَمٍ لَهُ ع لِلسَّائِلِ الشّامِیِّ لَمّا سَاءَلَهُ: اءَکانَ مَسِیرُنا إِلَى الشّامِ بِقَضاءٍ مِنَ اللَّهِ وَقَدَرٍ؟ بَعْدَ کَلامٍ طَوِیلٍ هَذا مُخْتارُهُ: 
وَیْحَکَ! لَعَلَّکَ ظَنَنْتَ قَضاءً لازِما وَ قَدَرا حاتِما، لَوْ کانَ ذلِکَ کَذلِکَ لَبَطَلَ الثَّوابُ وَ الْعِقابُ، وَ سَقَطَ الْوَعْدُ وَ الْوَعِیدُ، إِنَّ اللَّهَ سُبْحانَهُ اءَمَرَ عِبادَهُ تَخْیِیرا، وَ نَهاهُمْ تَحْذِیرا، وَ کَلَّفَ یَسِیرا، وَ لَمْ یُکَلِّفْ عَسِیرا، وَ اءَعْطَى عَلَى الْقَلِیلِ کَثِیرا، وَ لَمْ یُعْصَ مَغْلُوبا، وَ لَمْ یُطَعْ مُکْرِها، وَ لَمْ یُرْسِلِ الْاءَنْبِیاءَ لَعِبا، وَ لَمْ یُنْزِلِ الْکُتُبَ لِلْعِبادِ عَبَثا، وَ لا خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْاءَرْضَ وَ مَا بَیْنَهُما بَاطِلاً ذلِکَ ظَنُّ الَّذِینَ کَفَرُوا، فَوَیْلٌ لِلَّذِینَ کَفَرُوا مِنَ النّارِ.
  هنگامى که کسى از او پرسید آیا رفتن ما به شام ، قضا و قدر خداوند است پاسخى درازفرمود که گزیده اش چنین است : 
واى بر تو، گویا به قضاى لازم و قدر حتمى گمان مى برى اگر چنین باشد دیگر ثواب و عقاب باطل شود و وعد و وعید ساقط گردد. خداوند بندگانش را امر کرده با اختیار و نهى کرده تا بترسند. آنان را به آسان مکلف ساخته و به دشوار مکلّف نساخته . در برابر عمل اندک ، پاداشهاى بسیار داده است . نباید مغلوبش پندارند و نافرمانیش کنند و نباید از روى اکراه اطاعتش نمایند. او پیامبران را به بازیچه نفرستاد و، بعبث ، کتابهاى آسمانى را نازل ننمود و آسمان و زمین را و آنچه میان آنهاست به باطل نیافریده . (این گمان کسانى است که کافر شده اند و واى بر کسانى که کافر شده اند از آتش .)(۲)
 ۷۶
  وَ قَالَ ع : 
خُذِ الْحِکْمَهَ اءَنّى کانَتْ، فَإِنَّ الْحِکْمَهَ تَکُونُ فِی صَدْرِ الْمُنافِقِ فَتَلَجْلَجُ فِی صَدْرِهِ حَتَّى تَخْرُجَ فَتَسْکُنَ إِلَى صَواحِبِها فِی صَدْرِ الْمُؤْمِنِ.
  و فرمود (ع ): 
حکمت را در هر جا که باشفراگیر که گاه در سینه منافق باشد و در آنجا آرام نگیرد تا بیرون آید و، با همانندان خود در سینه مؤ من جاى گیرد.
 ۷۷
  وَ قَالَ ع فى مَثَلِ ذلِکَ: 
الْحِکْمَهُ ضالَّهُ الْمُؤْمِنِ، فَخُذِ الْحِکْمَهَ وَ لَوْ مِنْ اءَهْلِ النِّفاقِ.
  و فرمود (ع ): 
حکمت گمشده مؤ من است . پس حکمت را فراگیر، هر چند، از زبان منافقان باشد.
 ۷۸
  وَ قَالَ ع : 
قِیمَهُ کُلِّ امْرِئٍ ما یُحْسِنُهُ.
قال الرضی :
و هذه الْکَلِمَهُ الَّتِی لا تُصابُ لَها قِیمَهُ، وَ لا تُوزَنُ بِها حِکْمَهُ وَ لا تُقْرَنُ إ لَیْها کَلِمَهُ.
  و فرمود (ع ): 
ارزش هر کس چیزى است که نیکویش مى داند.
رضى گوید:
این سخن را بها نتوان کرد که هیچ سخن حکمت آمیزى همسنگ آن نیست و هیچ کلامى قرین آن نتواند بود.
 ۷۹
  وَ قَالَ ع : 
اءُوصِیکُمْ بِخَمْسٍ لَوْ ضَرَبْتُمْ إِلَیْها آباطَ الْإِبِلِ لَکانَتْ لِذلِکَ اءَهْلاً: لا یَرْجُوَنَّ اءَحَدٌ مِنْکُمْ إِلا رَبَّهُ، وَ لا یَخافَنَّ إِلا ذَنْبَهُ، وَ لا یَسْتَحِیَنَّ اءَحَدٌ مِنْکُمْ إِذا سُئِلَ عَمّا لا یَعْلَمُ اءَنْ یَقُولَ لا اءَعْلَمُ، وَ لا یَسْتَحِیَنَّ اءَحَدٌ إِذا لَمْ یَعْلَمِ الشَّیْءَ اءَنْ یَتَعَلَّمَهُ، وَ عَلَیْکُمْ بِالصَّبْرِ فَإِنَّ الصَّبْرَ مِنَ الْإِیمانِ کَالرَّاءْسِ مِنَ الْجَسَدِ، وَ لا خَیْرَ فِی جَسَدٍ لا رَاءْسَ مَعَهُ، وَ لا فِی إِیمانٍ لا صَبْرَ مَعَهُ.
  و فرمود (ع ): 
شما را به پنج چیز وصیت مى کنم که براى به دست آوردن آنها اگر بر شتر سوار شوید و تند بتازید، شایسته است هیچ یک از شما جز به پروردگار خود امید نبندد و از چیزى جز گناه خود نترسد و اگر چیزى که از او پرسند که نداند از گفتن (نمى دانم ) شرمنده نباشد و از آموختن چیزى که نمى داند، ننگ نداشته باشد. بر شما باد به شکیبایى ، زیرا شکیبایى نسبت به ایمان چون سر است نسبت به بدن ، در بدنى که سر نباشد، خیرى نیست . همچنین است در ایمانى که با شکیبایى تواءم نباشد.
 ۸۰
  وَ قَالَ ع : 
لِرَجُلٍ اءَفْرَطَ فِی الثَّناءِ عَلَیْهِ، وَ کانَ لَهُ مُتَّهِما: اءَنَا دُونَ ما تَقُولُ وَ فَوْقَ ما فِی نَفْسِکَ.
  به مردى که در ستایش او افراط مى کرد و او مى دانست که دلش با زبانش یکى نیست چنینفرمود: 
من فروترم از آنچه مى گویى و فراترم از آنچه در دل دارى .


 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر