تبلیغات
احادیث دینی - احادیثی در مورد مشورت
جمعه 22 مرداد 1389

احادیثی در مورد مشورت

   نوشته شده توسط: احمد زین گنجه    

استبداد و خودرایی

قرآن

سوره اعراف آیه 198 : { اگر آنان را به راه راست بخوانی ، گوش  فرا نمی دارند ، آنان را می بینی که به تو می نگرند لیکن نمی بینند }

سوره فُصلت آیه 5 : { ( آن مردمان خوشگذر و جهاندار ) به پیامبر خدا گفتند : دلهای ما به روی آنچه تو ما را بدان میخوانی بسته است ، و گوشهای ما از شنیدن آن سنگین است ، و میان ما و تو فاصله است ، پس تو هر کار خواهی بکن ، و ما آنچه خواهیم بکنیم }

حدیث

امام علی (ع) فرمودند : کسی که خودرای است ، رای ندارد.  بحار جلد 75 صفحه 105 ، الحیاة جلد 1 صفحه 311

امام علی (ع) فرمودند : هرکه خودرایی کند هلاک گردد ، و هرکه با مردمان مشورت کند در عقل آنان شریک شود.   نهج البلاغه ، الحیاة جلد 1 صفحه 311

امام علی (ع) فرمودند : عاقل کسی است که رای خود را متهم کند ( نادرست شمارد ) ، و به هرچه نفسش در نظر او آراسته جلوه داد اعتماد نکند.  غررالحکم ، الحیاة جلد 1 صفحه 311

امام علی (ع) فرمودند : برای اثبات نادانی شخص همین بس که از خودراضی باشد.  غررالحکم ، الحیاة جلد 1 صفحه 311

امام علی (ع) فرمودند : برای اثبات غرور شخص همین بس که به هرچه نفسش در نظر او می آراید اعتماد کند.  غررالحکم ، الحیاة جلد 1 صفحه 312

امام علی (ع) فرمودند : هرکه عقل خویش را بی نیاز بیند ، بلغزد.  کافی ، الحیاة جلد 1 صفحه 312

امام علی (ع) فرمودند : هیچ همپشتی مطمئنتر از مشورت کردن نیست.  نهج البلاغه ، الحیاة جلد 1 صفحه 312

امام علی (ع) فرمودند : هرکس به رای و نظر خویش اکتفا کند ( و در کارها با دیگران مشورت نکند ) خود را در خطر انداخته است.  نهج البلاغه ، الحیاة جلد 1 صفحه 312

این تاکید فراوانی دارد که امام علی بن ابیطالب (ع) بر مشورت و نظر خواهی دارد ، و بر استفاده از فکر دیگران و نظر مطلعان اصرار میورزد ، به روشنی دلالت دارد بر اهمیت بیشتر امر مشورت و نظرخواهی و رایزنی برای مقامات اجتماعی و سیاسی ، زیرا مسائل اجتماعی و سیاسی بسیار بسیار با اهمیت تر است از کارهای فردی و مسائل شخصی.  الحیاة جلد 1 صفحه 312

امام علی (ع) : آنکه از آراء مختلف بی خبر باشد ، در چاره جوییها درماند.   غررالحکم ، الحیاة جلد 1 صفحه 97


شوری و رایزنی

قرآن

سوره آل عمران آیه 159 : { تو ای پیغمبر ، به رحمت سرشار خدایی ، با امت نرم و خوش خوی بودی ، اگر درشت خوی و ستخت دل بودی از پیرامونت پراکنده می گشتند ؛ پس ، از ایشان درگذر ، و برایشان آمرزش خواه ، و با آنان در کار مشورت کن ، و چون آهنگ کار کردی بر خدا توکل کن ، که خدا توکل کنندگان را دوست میدارد }

سوره شوری آیه 38 : { ( پاداشهای خدایی بهتر و جاودانتر است برای ) آنان که پذیرای دعوت پروردگار خود شدند ، و نماز را بر پا داشتند ، و کارشان بنا بر مشورت میان ایشان است ، و از آنچه روزیشان کرده ایم به دیگران می بخشند }

حدیث

پیامبر (ص) فرمودند : از انسان فرزانه راهنمایی خواهید و نافرمانی او مکنید که پیشمان خواهید شد.  امالی طوسی جلد 1 صفحه 152 ، الحیاة جلد 1 صفحه 314

امام صادق (ع) از پدرش : جمعی از پیامبر پرسیدند : محکم کاری و دور اندیشی چیست ؟ مشورت کردن با صاحب نظران و پیروی کردن از ایشان.  بحارالانوار جلد 75 صفحه 100 ، الحیاة جلد 1 صفحه 314

امام علی (ع) فرمودند : سزاوار انسان خردمند است که رای خردمندان را بر رای خویش بیفزاید ، و دانش و آگاهی خویش را با به دست آوردن دانش حکیمان و دانایان افزون سازد.  غررالحکم ، الحیاة جلد 1 صفحه 314

امام علی (ع) : هرکس با خردمندان مشورت کند ، به آنچه صواب است راهنمایی شود.  ارشاد ، الحیاة جلد 1 صفحه 314

امام علی (ع) : راه حق و صواب از هیچ جا بهتر از مشاوره به دست نمی آید.  غررالحکم ، الحیاة جلد 1 صفحه 315

امام علی (ع) : هیچ پشتیبانی همچون مشاوره نیست.  نهج البلاغه ، الحیاة جلد 1 صفحه 315

امام علی (ع) : نظر خواستن عین هدایت است ، و هرکه خود را از نظر دیگران بی نیاز ببیند به مخاطره افتد.  نهج البلاغه ، الحیاة جلد 1 صفحه 315

امام صادق (ع) : کسی که مشورت کند هلاک نمیشود.  تحف العقول ، الحیاة جلد 1 صفحه 315

امام علی (ع) : آنکه راه پرسید گمراه نگشت ، و آنکه مشورت کرد حیران نماند.دور اندیش محکم کار ، خود رای نیست.  بحارالانوار جلد 78 صفحه 13 ، الحیاة جلد 1 صفحه 315

امام صادق (ع) : هیچ کس از مشورت هلاک نمیشود.  بحارالانوار جلد 75 حدیث 101 ، الحیاة جلد 1 صفحه 316

امام صادق (ع) - فُضیل گوید : یک بار امام جعفر صادق (ع) درباره کاری رای مرا خواست ، گفتم : خدا خیرت دهد ! آیا چون منی به چون تو نظر مشورت میدهد ؟ گفت : آری ، در آن هنگام که از تو طلب مشورت کنند.  بحارالانوار جلد 75 صفحه 101 ، الحیاة جلد 1 صفحه 316

بنگرید !

جز آیات صریح (( قرآن کریم )) درباره (( شوری )) و (( مشورت )) و ترغیب بدان ، در تعالیم و احادیث پیشوایان دین و خرد ، یعنی معصومان نیز ، تاکیدهایی ژرف و بیدارگر ، و انگیزشهایی هشدار دهنده ، درباه امر عظیم مشورت و نظر خواهی و رایزنی رسیده ، و در این مقوله ، به سخنهای گوناگون و تعبیرهای قوی و پر نکته سفارشهایی بسیار شده است :

1- (( آنکه از آراء مختلف بی خبر باشد ، در چاره جوییها درماند )) ( غررالحکم )

2 - (( رایها را ، برخی بر برخی دیگر ، عرضه کنید ( و آنها را کنار هم نهید ) ، که رای درست این گونه پدید می آید )) ( غررالحکم )

3 - (( هیچ پشتیبانی همچون مشاوره نیست )) ( نهج البلاغه )

4 - (( هرکه خودرایی کند هلاک گردد ، و هرکه با مردان رایزنی کند در عقل آنان شریک شود )) ( نهج البلاغه )

5 - (( هرکه عقل خویش را بی نیاز بیند بلغزد )) ( کافی )

و دهها تعلیم دیگر از این گونه . . . این بیانها و آموزشها و تعبیرها همه برای تاکید بر امر بسیار مهم و حیاتی مشورت و نظر خواهی است ، به خصوص در امور اجتماعی ، اقتصادی ، سیاسی ، فرهنگی و . . . و این همه برای پرهیز دادن است از خودرایی و تکروی در تصمیم گیریها و اقدامها . باید توجه داشت کمتر کار با اهمیتی بی نظر خواهی به سامانی در خور خواهد رسید ؛ نظرخواهی ، طبق تعالیم دین ، امری ضروری و سازنده است و نگاهدارنده از خطاها و زیانها و سقوطها و انحطاطها . و ضرورت و لزوم این کار ، برای رهبران جامعه و مدیران و مسئولان اجتماعی و مقامات دینی شدیدتر است ، بلکه این کار ، برای آنان یک وظیفه است.هرکس در هر مقامی ، از مشورت کردن ، و نظر خواستن ، و بهره وری از عقلها و آگاهیها و تجربه های دیگران ، و داشتن مشاوران شایسته و امین و خوش فکر و بازنگر ، یا گروههای مشاوره ای و رایزنی مومن و متخصص و مورد اعتماد و خردمند و بصیر و نابسته ذهن بی نیاز نیست.چه کسی از این کار بی نیاز تواند بود ، با اینکه می نگریم امام معصوم - که به حق از این چیزها بی نیاز است - برای تعلیم و تربیت ما ، خود به مشورت و نظرخواهی می پردازد ( حدیث فُضیل ، از حضرت صادق (ع) ، بحارالانوار جلد 75 صفحه 101 - از کتاب (( المحاسن )) :  امام صادق (ع) - فُضیل گوید : یک بار امام جعفر صادق (ع) درباره کاری رای مرا خواست ، گفتم : خدا خیرت دهد ! آیا چون منی به چون تو نظر مشورت میدهد ؟ گفت : آری ، در آن هنگام که از تو طلب مشورت کنند ) و به این امر بها میدهد و برای دیگران حق نظردهی قائل میشود ( نهج البلاغه ) و آشکارا پذیرش آن را شعار قرار میدهد : (( به من چنان گمان مبرید که درباره حقی که به من گفته شود احساس سنگینی میکنم ، یا در بندِ آنم که مرا بزرگ شمارید ، چه هرکس که از حقی که به او گفته یا عدالتی که به او عرضه شود احساس سنگینی کند ، عمل کردن به آنها برای او سنگینتر است ؛ بنابراین از گفتن سخن حق ، یا اظهار نظر عادلانه ، خودداری نکنید ( نهج البلاغه ) عقل سلیم نیز چنین حکم میکند که انسان تنها به نظر خویش بسنده نکند ، و از خردها و عقلها و تجربه ها و شناختها و آگاهیها بهره ببرد . و انسان غیر مستبد و غیر خودخواه این حکم شرع و عقل را می پذیرد و به کار می بندد....   الحیاة جلد 1 صفحه 316 الی 318


نیکوخواهی در رایزنی ( مشورت )

امام علی (ع) : نسبت به کسی که از تو مشورت میخواهد نیکوخواه و درستگو باش.  مستدرک جلد 2 صفحه 66 ، الحیاة جلد 1 صفحه 322

امام صادق (ع) : لقمان به پسرش گفت : چون با گروهی سفر کنی ، در کار خود و ایشان با آنان بسیار مشورت کن . . . و چون تو را بر حق گواه گیرند ، گواه ایشان باش. و اگر از تو مشورت خواهند ، بکوش تا نظر درست به ایشان بدهی.سپس تا نیک نظر نکنی و امر بر تو آشکار نشود ، رای خود را ظاهر مساز ؛ و تا در مشورتی بر پا نخیزی و ننشینی ، و نخوابی و نخوری و نماز نگزاری ، و فکر و حکمت خویش را در آن به کار نگیری ، به اظهار رای اقدام مکن ، که هرکس نیکخواه محض مشورتخواهان نباشد ، خدای متعال رای و امانت را از او خواهد گرفت.   کافی جلد 8 صفحه 348 ، الحیاة جلد 1 صفحه 322

امام صادق (ع) فرمود : پیامبر اکرم (ص) فرمود : نظر خواستن از عاقل نیکخواه ، مبارک است و رشد و توفیقی است از خدای بزرگ ؛ پس چون ناصح عاقل نظری داد ، مخالف آن عمل مکن که باعث هلاکت است.  بحارالانوار جلد 91 صفحه 254 ، الحیاة جلد 1 صفحه 323

امام علی (ع) : نافرمانی شخص خیرخواه مهربان و عالم و آزموده ، سبب سرگردانی میشود و پشیمانی به بار می آورد.  نهج البلاغه ، الحیاة جلد 1 صفحه 323

امام کاظم (ع) فرمود : ای هشام ! همنشینی با دینداران شرف دنیا و آخرت است.و مشورت کردن با عاقل ناصح یُمن است و برکت و رشد ، و توفیقی است از خدا ؛ پس چون عاقل ناصح به تو رایی اظهار کند ، از خلاف کردن آن بپرهیز ، که سبب تباهی و هلاکت است.  تحف العقول ، الحیاة جلد 1 صفحه 323

امام صادق (ع) فرمود : با مردان عاقل مشورت کن که جز به نیکی فرمان نمیدهند. و از مخالفت رای ایشان بپرهیز که ، مخالفت کردن با شخص پرهیزگار عاقل ، سبب تباهی دین و دنیا است.    بحارالانوار جلد 75 صفحه 101 - از کتاب (( المحاسن )) ، الحیاة جلد 1 صفحه 324


مراعات حکمت در رایخواهی

پیامبر (ص) : ای علی ! از آدم ترسو مشورت مخواه ، که راه خروج را بر تو تنگ میکند ؛ و از بخیل راه مخواه ، که تو را از رسیدن به مقصود باز میدارد ؛ و با حریص رایزنی مکن که حرص را در نظرت می آراید.و بدان ای علی ، که ترس و بخل و حرص یک غریزه است که همه از بدگمانی نسبت به خدا ( و فضل خدا ) پدید می آید.   خصال شیخ صدوق ، الحیاة جلد 1 صفحه 319

امام علی (ع) : در مشورت خود سه کس را راه مده : بخیل را ، که تو را از بخشندگی منحرف میکند و از فقر می ترساند ؛ و ترسو را ، که سبب سست شدن تو در کارها میشود ؛ و حریص را ، که حرص و آز را به ناحق در نظر تو می آراید.   نهج البلاغه ، الحیاة جلد 1 صفحه 320

امام صادق (ع) : در کارهای خود - که از نظر دین نیز جایز باشد - با کسی مشورت کن که در او پنج خصلت باشد : عقل و بردباری و آزمودگی و خیرخواهی و پرهیزگاری.   بحارالانوار جلد 75 صفحه 103 (( از کتاب { مصباحُ الشریعه } )) ، الحیاة جلد 1 صفحه 320

امام صادق (ع) فرمود : ( به هنگام رایزنی ) نخستین رای دهنده مباش ؛ و از رای ناپخته بپرهیز ؛ و از بدیهه گویی و بی اندیشه سخن گفتن دوری کن ؛ و به انسانهای خودرای ، و احمق و فرومایه ، و متلون ، و لجوج نظر مده ! و از خداوند بترس از اینکه ( مصلحت واقعی را در نظر نگیری و ) به دلخواه مشورتخواه رای دهی ! زیرا که دلخواه او را در نظر گرفتن ( در مقام مشورت ) پستی است ؛ چنانکه درست گوش ندادن به سخنان او ( و دقت نکردن در آنها ) نیز خیانت است.   بحارالانوار جلد 75 صفحه 104 ، (( از کتاب { مصباحُ الشریعه } )) ، الحیاة جلد 1 صفحه 320 

امام علی (ع) : مشورت کردن با نادان ترسو خطرناک است.  غررالحکم ، الحیاة جلد 1 صفحه 321

امام صادق (ع) : در کار خود با کسانی مشورت کن که از خدای بزرگ بترسند.   بحارالانوار جلد 75 صفحه 98 ،  الحیاة جلد 1 صفحه 321

امام علی (ع) : از مشورت کردن با زنان بپرهیز ، مگر زنی که کمال عقل او آزموده شده باشد.  بحارالانوار جلد 103 صفحه 253 { از کتاب کنزُالفوائد } ،  الحیاة جلد 1 صفحه 321   (  چون پایه شخصیت روحی زنان و بانوان بیشتر بر عاطفه و احساس استوار است ، و در کارهای مهم - که باید مشورت کرد - پیروی از احساس چه بسا سرنگون کننده باشد ، باید در مورد رایزنی با زنان ، با افرادی از آنان رایزنی کرد ، که زمام احساس خویش را در دست گرفته باشند و عقل خود را کمال بخشیده و ملاک قرار داده باشند.در مورد مردان نیز همچنین است ، یعنی با هر مردی نمی توان مشورت کرد ، و از هر مردی نمی توان رای خواست ، مگر آنان که به خرد ، تقوی ، شجاعت ، تجربه ، صداقت و فهم شناخته باشند - چنانکه در احادیث بالا دیده شد )   الحیاة جلد 1 صفحه 321

 امام علی (ع) فرمودند : در مشورت خود ، هیچ بخیلی را دخالت مده ، که تو را از بخشیدن مال باز می دارد ، و از فقیر شدن میترساند.  نهج البلاغه ، الحیاة جلد 6 صفحه 101


آزاد اندیشی و نظر خواهی

قرآن

سوره زمر آیه 17 - 18 : { بندگان مرا مژده ده : آنان که به گفتار گوش فرا می دارند و سپس از نیکوترین آن پیروی میکنند ؛ اینان کسانیند که خدا هدایتشان کرده است ، و اینان خردمندانند }

سوره بقره آیه 256 : { زور و اکراه در دین نیست ، چه راه از گمراهی آشکار شده است ؛ پس هرکه به طاغوت کفر ورزد و به خدا ایمان آورد ، به دستگیره استوار چنگ زده است که آن را شکستنی نیست ؛ و خدا شنوای دانا است }

حدیث

امام علی (ع) : هرکه با آراء گوناگون روبرو شود ، نقاط اشتباه و خطای هر کار را خواهد شناخت.  نهج البلاغه ، الحیاة جلد 1 صفحه 287

امام علی (ع) : پیروزی به دوراندیشی و محکم کاری است.و دوراندیشی و محکم کاری به رای آزمایی.و رای ( درست ) در گرو نگاهداری اسرار است ( به ویژه اسرار نظامی در کار جنگ ).   نهج البلاغه ، الحیاة جلد 1 صفحه 287

امام علی (ع) : رای ، با درنگ و تامل به دست می آید.و رای نارسیده و بر نیامده ، بد مددکاری است.  مستدرک نهج البلاغه ، الحیاة جلد 1 صفحه 287

امام علی (ع) : رایها را ، برخی بر برخی دیگر ، عرضه کنید ( و آنها را کنار هم نهید ) ، که رای درست این گونه پدید میآید.رای و نظر را - همچون شیری که برای بیرون آوردن کره آن در میان مشک می ریزند و می زنند - بزنید ( تا به وسیله تقابل آرا و برخورد اندیشه ها به نظر درست برسید ) .    غررالحکم ، الحیاة جلد 1 صفحه 287

امام علی (ع) : آراء مردان را به هم بپیوند ، و نزدیکترین آنها را به صواب و صلاح ، و دورترین آنها را از شک و تردید ، برگزین.   مستدرک نهج البلاغه ، الحیاة جلد 1 صفحه 288

امام علی (ع) از پیامبر اکرم (ص) ( از سخنان شب معراج ) : ... ای احمد ! عقل خود را به کار گیر ، پیش از آنکه از دست برود ، که هرکس عقل را به کار اندازد ، خطا نمی کند و به سرکشی دچار نمی گردد.   ارشاد القلوب ، الحیاة جلد 1 صفحه 288

امام صادق (ع) فرمودند : مردمان از آن جهت هلاک میشوند که نمی پرسند.   اصول کافی ، الحیاة جلد 1 صفحه 288 


یکرویی در نصیحت گویی

حدیث

امام جواد (ع) : آنکه راه راست را ، برای دلخوشی تو ، بر تو پوشاند ، دشمن تو است.   بحارالانوار جلد 78 صفحه 364 - از کتاب { اعلامُ الدین ) ، الحیاة جلد 1 صفحه 328

امام علی (ع) : آنکه عیبت تو را بپوشاند ، و در غیاب تو از عیب جویی کند ، دشمن تو است ؛ از او بر حذر باش.   غررالحکم ، الحیاة جلد 1 صفحه 328

امام علی (ع) : آن که تو را بستاید ، سرت را بریده است.  غررالحکم ، الحیاة جلد 1 صفحه 328

امام علی (ع) : دشمن از آن جهت ( عدو ) خوانده شده که نسبت به تو (( تعدی )) و ستم میکند ، پس هرکس در معایب تو با تو مداهنه کند ، ( و آنها را به تو نگوید ) دشمن است.   غررالحکم ، الحیاة جلد 1 صفحه 329


روایات در مورد مشورت

حضرت محمد (ص) : هیچ کمک و پشتیبانی بهتر از مشاورت نیست.  تحف العقول مواعظ النبی

حضرت محمد (ص) : هرگز کسی پس از مشورت هلاک نشود.   اثنی عشریه صفحه 16

به رسول خدا (ص) عرض شد : حزم و احتیاط چیست ؟ فرمود با صاحبان رای مشورت کردن و از آنها پیروی نمودن.  سفینة البحار جلد 1 صفحه 718

حضرت محمد (ص) : هرکه برادر مومنش از او طلب مشورت کند و او نصیحت را پاک و خالص نکند ، خداوند عقلش را می گیرد.  سفینة البحار جلد 2 صفحه 590


http://canadianopharmacy.com/
دوشنبه 7 مرداد 1398 01:32 ق.ظ

Fantastic content, Kudos!
canadian pharmacy meds canadian pharmacy no prescription canada pharmacies online prescriptions canada medications cheap order canadian prescriptions online canada online pharmacies surrey online canadian discount pharmacies drugs for sale online pharmacy canada good canadian online pharmacies
buying cialis in colombia
دوشنبه 3 تیر 1398 05:35 ق.ظ

You actually mentioned this well!
cialis prezzo in linea basso only now cialis for sale in us cialis farmacias guadalajara we choice free trial of cialis cialis usa cost wow cialis tadalafil 100mg cialis with 2 days delivery canadian drugs generic cialis can i take cialis and ecstasy import cialis
Cialis canada
یکشنبه 2 تیر 1398 01:35 ب.ظ

Truly quite a lot of wonderful data.
try it no rx cialis cialis generic tadalafil buy cialis flussig we recommend cheapest cialis legalidad de comprar cialis buying cialis on internet cialis preise schweiz cialis generico milano cialis online deutschland generic cialis pro
best place to buy cialis
شنبه 1 تیر 1398 10:59 ب.ظ

Superb posts. Kudos.
cialis tadalafil online cialis online holland cialis online napol cialis patentablauf in deutschland tadalafil cialis tablets for sale recommended site cialis kanada cialis vs viagra cialis generika in deutschland kaufen viagra vs cialis
Online cialis
شنبه 1 تیر 1398 06:12 ق.ظ

Perfectly expressed of course! .
cialis name brand cheap cialis in sconto cialis 20 mg cut in half cialis uk cialis pills boards cialis bula cialis prezzo in linea basso cuanto cuesta cialis yaho prices on cialis 10 mg achat cialis en itali
http://myosoltea.strikingly.com/
جمعه 31 خرداد 1398 02:18 ب.ظ

You actually expressed that wonderfully.
cialis generique 5 mg we choice cialis uk prezzo di cialis in bulgaria tadalafilo buying cialis in colombia tadalafil tablets cialis bula cialis herbs we choice cialis pfizer india cialis generico online
Cialis online
پنجشنبه 30 خرداد 1398 09:41 ب.ظ

Beneficial postings. Thank you.
cialis 5 mg para diabeticos non 5 mg cialis generici generico cialis mexico cialis price thailand cialis reviews how does cialis work cialis farmacias guadalajara cialis billig cialis 50 mg soft tab cialis dosage amounts
http://mindrentmar.strikingly.com/
پنجشنبه 30 خرداد 1398 02:53 ق.ظ

Whoa all kinds of valuable data!
cialis online holland where cheapest cialis sublingual cialis online cialis y deporte cialis official site cialis baratos compran uk cialis cipla best buy cialis italia gratis price cialis per pill price cialis wal mart pharmacy
http://whidowwei.strikingly.com/
چهارشنبه 29 خرداد 1398 10:38 ق.ظ

Incredible a lot of superb advice.
cialis online napol purchasing cialis on the internet cialis prezzo di mercato cialis from canada tadalafilo where cheapest cialis cialis arginine interactio we choice cialis uk cialis patentablauf in deutschland cialis coupons
http://knowexin.strikingly.com/
دوشنبه 27 خرداد 1398 08:40 ب.ظ

With thanks, Awesome information.
order generic cialis online 5 mg cialis pharmacie en ligne buy cialis comprar cialis navarr cialis for bph we recommend cheapest cialis non 5 mg cialis generici cialis alternative buy generic cialis cialis 30 day trial coupon
http://leinasavs.strikingly.com/
یکشنبه 26 خرداد 1398 01:51 ق.ظ

You stated that terrifically.
sialis cialis soft tabs for sale cialis 5 mg scheda tecnica precios de cialis generico cialis generique sublingual cialis online cialis 50 mg soft tab cialis generico postepay tesco price cialis enter site very cheap cialis
cialis over the counter at walmart
جمعه 24 خرداد 1398 09:38 ب.ظ

Thanks. I appreciate it!
cialis coupons printable cialis therapie cipla cialis online discount cialis cialis in sconto buy cheap cialis in uk comprar cialis navarr cialis coupon cialis pills price each acheter cialis kamagra
how to buy cialis in canada
جمعه 24 خرداد 1398 07:29 ق.ظ

With thanks! Excellent information!
order generic cialis online cialis super acti dosagem ideal cialis generic cialis at the pharmacy buy generic cialis miglior cialis generico cialis tablets for sale low dose cialis blood pressure cialis in sconto american pharmacy cialis
http://bowfkurte.strikingly.com/
پنجشنبه 23 خرداد 1398 03:37 ق.ظ

You expressed it well!
when will generic cialis be available tadalafil 5mg cialis generico milano cialis online napol buy brand cialis cheap safe site to buy cialis online only now cialis for sale in us cialis super kamagra cialis free trial cialis tablets for sale
natural cialis
چهارشنبه 22 خرداد 1398 01:09 ب.ظ

Nicely put, With thanks!
buy name brand cialis on line cialis tadalafil cialis sans ordonnance 5 mg cialis coupon printable cialis qualitat viagra cialis levitra weblink price cialis brand cialis generic cialis cipla best buy cialis 5 mg effetti collateral
cialisvie.com
دوشنبه 20 خرداد 1398 05:08 ق.ظ

You made your position very clearly.!
cialis generique 5 mg cialis cuantos mg hay dose size of cialis cialis kamagra levitra cialis side effects cialis cost cialis prices cialis 100mg suppliers cialis 20mg preis cf we like it cialis price
http://cialisvie.com/
شنبه 18 خرداد 1398 11:06 ب.ظ

Thanks a lot. I enjoy this.
sialis cialis prezzo in linea basso cialis 5 mg schweiz cialis 05 cialis pills price each free cialis cialis prezzo al pubblico cialis 100 mg 30 tablet where to buy cialis in ontario generic cialis tadalafil
viagra und bier
جمعه 17 خرداد 1398 05:40 ب.ظ

Yes! Finally something about %keyword1%.
http://cialisvie.com/
جمعه 17 خرداد 1398 05:19 ب.ظ

Reliable facts. Cheers!
cialis daily reviews brand cialis generic tesco price cialis cialis taglich cialis 5 mg schweiz cialis daily we recommend cialis info cialis price thailand click here to buy cialis cialis ahumada
http://canadianpharmacyes.com/
چهارشنبه 21 فروردین 1398 11:57 ق.ظ

This is nicely put. !
discount canadian pharmacies canadian medications, liraglutide Canadian Pharmacy USA canadian prescriptions online serc 24 mg drugstore online reviews canadian online pharmacies reviews online pharmacies in usa canadian pharmacycanadian pharmacy canadian pharmacy viagra trust pharmacy of canada
buy cialis online safely
جمعه 16 آذر 1397 12:35 ق.ظ

Good knowledge. With thanks!
cheap cialis cialis in sconto generic cialis cialis tadalafil cialis billig cialis with 2 days delivery cialis 5 mg buy cheap cialis in uk cilas buy cialis online legal
Cialis 20 mg
پنجشنبه 15 آذر 1397 05:06 ق.ظ

Fine write ups. Kudos!
cialis 50 mg soft tab cialis coupon cialis name brand cheap cialis with 2 days delivery cialis for daily use cialis para que sirve cialis canadian drugs cialis generique cialis 20 mg cialis 10mg prix pharmaci
Cialis canada
چهارشنبه 14 آذر 1397 11:37 ق.ظ

You made your position extremely effectively!!
cialis generico lilly cialis daily new zealand purchase once a day cialis viagra vs cialis vs levitra deutschland cialis online generic cialis in vietnam prices on cialis 10 mg cialis 30 day trial coupon wow cialis 20 cialis canada on line
Generic cialis
چهارشنبه 14 آذر 1397 12:09 ق.ظ

You actually suggested this effectively.
we like it safe cheap cialis generic cialis tadalafil cialis for bph viagra vs cialis acquistare cialis internet tadalafil cialis online nederland cialis 10mg prix pharmaci cialis 20 mg cost cialis 5 mg buy
Cialis canada
سه شنبه 13 آذر 1397 01:13 ب.ظ

Regards. Awesome stuff.
order cialis from india cialis in sconto if a woman takes a mans cialis tadalafil generic no prescription cialis cheap how do cialis pills work cialis name brand cheap cialis super acti cialis coupons printable cialis generique 5 mg
buy cialis online cheap
سه شنبه 13 آذر 1397 01:40 ق.ظ

With thanks! Valuable stuff!
enter site natural cialis only now cialis 20 mg cialis prezzo in linea basso cialis 100mg suppliers acheter cialis meilleur pri cialis tablets australia cialis kamagra levitra walgreens price for cialis cialis soft tabs for sale cialis patentablauf in deutschland
Cialis pills
دوشنبه 12 آذر 1397 12:41 ب.ظ

Thanks a lot, Quite a lot of facts.

buy cialis online legal ou trouver cialis sur le net cialis sans ordonnance bulk cialis buy cialis online import cialis cialis online deutschland we like it cialis soft gel pastillas cialis y alcoho we like it safe cheap cialis
buy cialis no rx
دوشنبه 12 آذر 1397 01:15 ق.ظ

Tips certainly utilized.!
generic cialis at walmart cialis for bph cialis purchasing achat cialis en suisse cialis 5 mg para diabeticos cialis et insomni when can i take another cialis cialis tablets for sale cialis dose 30mg cialis generico online
buy cialis with no prescription
یکشنبه 11 آذر 1397 12:06 ب.ظ

Awesome info. Thanks a lot!
what is cialis buy online cialis 5mg cialis daily new zealand does cialis cause gout cialis 5 mg funziona buy name brand cialis on line we like it safe cheap cialis free generic cialis cialis super acti cost of cialis per pill
buy cialis usa
یکشنبه 11 آذر 1397 01:16 ق.ظ

Seriously a lot of beneficial info.
cialis generico postepay viagra vs cialis vs levitra cialis savings card we choice free trial of cialis safe dosage for cialis canadian cialis viagra vs cialis cialis e hiv we recommend cheapest cialis prezzo di cialis in bulgaria
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30